4. Events#

De meeste computerprogramma’s, en games in het bijzonder, reageren op handelingen van de gebruiker, bijvoorbeeld wanneer de gebruiker de muis beweegt of een toets op het toetsenbord indrukt. Een gebeurtenis waarop een computerprogramma kan reageren noemen we een event. Voorbeelden van events zijn:

de gebruiker klikt met de linker muisknop;
de gebruiker hovert (zweeft) met de muis ergens overheen;
de gebruiker drukt op de spatiebalk.

Je kunt je programma op events laten reageren door speciale functies te definiëren, zogenoemde event handler functies. De namen van dit soort functies beginnen altijd met het Engelse woord ‘on’. Voorbeelden van de in Pygame Zero beschikbare event handler functies zijn:

on_mouse_down()
on_mouse_move()
on_key_down()

We starten in dit hoofdstuk met de code die onze alien van links naar rechts door het venster laat bewegen:

alien.py#

# Vensterafmetingen
WIDTH = 600
HEIGHT = 400

# Roze alien Actor
alien = Actor('alien_pink')
alien.midleft = (0, HEIGHT / 2)
alien.speed = 10

# De draw() functie van de game
def draw():
   screen.clear()
   alien.draw()

# De update() functie van de game
def update():
   alien.x += alien.speed
   if alien.left >= WIDTH:
      alien.right = 0

Muisklikken#

Om het programma op een muisklik te laten reageren, voeg je de on_mouse_down() event handler toe:

alien.py#

# Vensterafmetingen
WIDTH = 600
HEIGHT = 400

# Roze alien Actor
alien = Actor('alien_pink')
alien.midleft = (0, HEIGHT / 2)
alien.speed = 10

# De draw() functie van de game
def draw():
   screen.clear()
   alien.draw()

# De update() functie van de game
def update():
   alien.x += alien.speed
   if alien.left >= WIDTH:
      alien.right = 0

# Mouse down event handler
def on_mouse_down():
   print("Muisklik!")

Run deze code. Klik enkele keren met de muis in het game venster en zie dat onderin het Mu editor venster bij elke klik de tekst Muisklik! wordt afgedrukt.

We kunnen in de on_mouse_down() functie een variabele met de naam pos gebruiken om de positie van de muis te achterhalen. Pas de functie als volgt aan en bekijk het resultaat:

alien.py#

# Mouse down event handler
def on_mouse_down(pos):
   print("Muisklik op positie", pos)

Ook is het mogelijk te detecteren met welke muisknop is geklikt. Probeer het volgende maar eens:

alien.py#

# Mouse down event handler
def on_mouse_down(button, pos):
   print("Muisklik met", button, "op positie", pos)

Met de positie van de muisklik is het mogelijk om te checken of de gebruiker óp of náást onze roze alien heeft geklikt. Daarvoor hebben we collision detection nodig.

Collision detection#

Het Engelse woord collision betekent botsing. Collision detection is een belangrijke techniek bij het programmeren van games, die we gebruiken om vast te stellen of twee objecten elkaar raken of zelfs overlappen. Wanneer je bijvoorbeeld een schietspel programmeert is het handig om te signaleren wanneer een granaat sprite de vijand sprite raakt, want waarschijnlijk moet er dan iets gebeuren (de vijand ontploft, er wordt een punt bij de score opgeteld, etcetera).

Actors in Pygame Zero beschikken over verschillende functies voor collision detection. Met bijvoorbeeld de functie colliderect() kun je checken of de twee rechthoeken die twee sprites innemen elkaar overlappen.

Voor onze muisklik event handler hebben we een andere functie nodig, namelijk een die checkt of een punt zich binnen de rechthoek van een sprite bevindt. Want wij willen weten of het punt van de muisklik zich binnen het gebied van de alien sprite bevindt.

De functie die wij nodig hebben is collidepoint(). Deze gebruiken we in het volgende if statement:

alien.py#

# Mouse down event handler
def on_mouse_down(button, pos):
   if alien.collidepoint(pos):
      print("Au!")
   else:
      print("Mis!")

De regels 23 tot en met 26 kun je vertalen als: “Als de muispositie pos zich binnen de rechthoek van alien bevindt, druk dan "Au!" af en druk anders "Mis!" af.” Test de werking van deze code. Gaat de alien te snel om hem te kunnen raken, verlaag dan de snelheid in regel 8 van je code.

Met het printen van "Au!" en "Mis!" kun je snel testen of de collision detection goed werkt, maar het is natuurlijk leuker als een muisklik gevolgen heeft voor de alien. Je zou hem bijvoorbeeld met elke klik sneller kunnen laten bewegen:

alien.py#

# Mouse down event handler
def on_mouse_down(button, pos):
   if alien.collidepoint(pos):
      alien.speed += 1

Zet voordat je deze code uitvoert de startsnelheid in regel 8 op 1:

alien.py#

alien.speed = 1

Keyboard events#

In veel spellen kan de speler de game besturen met het toetsenbord. In Pygame Zero kun je op toetsaanslagen reageren met de on_key_down() en on_key_up() event handlers. De eerste reageert op het indrukken van een toets, de tweede op het loslaten van een toets.

Springen met de spatiebalk#

Voor de volgende voorbeelden hebben we een nieuwe sprite nodig. Download de alien jump sprite naar de images map van je game.

Vervang de code in alien.py door de volgende code:

alien.py#

# Vensterafmetingen
WIDTH = 600
HEIGHT = 400

# Roze alien Actor
alien = Actor('alien_pink')
alien.x = WIDTH / 2
alien.bottom = HEIGHT

# De draw() functie van de game
def draw():
   screen.clear()
   alien.draw()

# De update() functie van de game
def update():
   pass

De code voor de muisklikken is verdwenen, in regels 7 en 8 zorgen we ervoor dat de alien midden onderin het venster staat en de update() functie doet niets. Het keyword pass in regel 17 is nodig omdat Python geen lege functies toestaat.

We gaan nu de sprite van de alien Actor veranderen als de spatiebalk wordt ingedrukt. Voeg de onderstaande event handlers toe. Je kunt de code uiteraard kopiëren en plakken, maar het is beter om zelf te typen. Zo leer je de code beter kennen.

alien.py#

# Vensterafmetingen
WIDTH = 600
HEIGHT = 400

# Roze alien Actor
alien = Actor('alien_pink')
alien.x = WIDTH / 2
alien.bottom = HEIGHT

# Key down event handler
def on_key_down(key):
   if key == keys.SPACE:
      alien.image = 'alien_pink_jump'

# Key up event handler
def on_key_up(key):
   if key == keys.SPACE:
      alien.image = 'alien_pink'

# De draw() functie van de game
def draw():
   screen.clear()
   alien.draw()

# De update() functie van de game
def update():
   pass

Als je nu in de game op de spatiebalk drukt, zie je dat de alien sprite verandert in een springende alien. Laat je de spatiebalk los, dan verandert de sprite weer in de gewone alien.

In de regels 12 en 17 wordt de voorwaarde key == keys.SPACE getest om te checken of de spatiebalk wordt ingedrukt. De variabele key bevat de waarde van de toets die is ingedrukt. Op deze pagina vind je een lijst met alle toetsen die je kunt gebruiken in Pygame Zero.

Wil je de alien echt laten springen wanneer de speler de spatiebalk indrukt, voeg dan de volgende code toe:

alien.py#

# Vensterafmetingen
WIDTH = 600
HEIGHT = 400

# Zwaartekracht
GRAVITY = 0.5

# Roze alien Actor
alien = Actor('alien_pink')
alien.x = WIDTH / 2
alien.bottom = HEIGHT
alien.speed = 0

# Key down event handler
def on_key_down(key):
   if key == keys.SPACE:
      alien.image = 'alien_pink_jump'
      alien.speed = -10

# Key up event handler
def on_key_up(key):
   if key == keys.SPACE:
      alien.image = 'alien_pink'

# De draw() functie van de game
def draw():
   screen.clear()
   alien.draw()

# De update() functie van de game
def update():
   alien.y += alien.speed
   if alien.bottom > HEIGHT:
      alien.bottom = HEIGHT
      alien.speed = 0
   else:
      alien.speed += GRAVITY

In regel 6 hebben we een constante GRAVITY toegevoegd die de zwaartekracht simuleert. In regel 12 geven we de alien een startsnelheid van 0 (want hij staat nog stil). In de on_key_down() event handler geven we de alien een snelheid van -10, waardoor hij omhoog zal bewegen. In de update() functie veranderen we de positie van de alien met de snelheid. Wanneer de alien voorbij de onderkant van het venster dreigt te gaan, positioneren we hem weer precies op de onderkant van het venster en zetten we de snelheid op 0. Als de alien nog niet de onderkant van het venster heeft bereikt, verhogen we de snelheid met de zwaartekracht.

Bewegen met de pijltjestoetsen#

Om de alien met de pijltjestoetsen te laten bewegen, moeten we een andere techniek gebruiken. Gebruiken van de on_key_down() event handler is niet geschikt, zoals je zult merken als je de onderstaande code uitvoert:

alien.py#

# Vensterafmetingen
WIDTH = 600
HEIGHT = 400

# Roze alien Actor
alien = Actor('alien_pink')
alien.x = WIDTH / 2
alien.y = HEIGHT / 2
alien.speed = 4

# Key down event handler
def on_key_down(key):
   if key == keys.LEFT:
      alien.x -= alien.speed
   elif key == keys.RIGHT:
      alien.x += alien.speed

# De draw() functie van de game
def draw():
   screen.clear()
   alien.draw()

# De update() functie van de game
def update():
   pass

Begrijp je het probleem met deze code? De on_key_down() event handler wordt slechts één keer aangeroepen wanneer je een toets indrukt. We zouden graag willen dat de alien blijft bewegen wanneer je de toets ingedrukt houdt, maar dat lukt niet op deze manier. Door extra variabelen toe te voegen en ook de on_key_up() event handler te gebruiken, kunnen we dit probleem weliswaar oplossen, maar het is veel eenvoudiger om de update() functie te gebruiken:

alien.py#

# Vensterafmetingen
WIDTH = 600
HEIGHT = 400

# Roze alien Actor
alien = Actor('alien_pink')
alien.x = WIDTH / 2
alien.y = HEIGHT / 2
alien.speed = 4

# De draw() functie van de game
def draw():
   screen.clear()
   alien.draw()

# De update() functie van de game
def update():
   if keyboard[keys.LEFT]:
      alien.x -= alien.speed
   elif keyboard[keys.RIGHT]:
      alien.x += alien.speed

De update() functie wordt 60 keer per seconde uitgevoerd. Met deze code wordt dus 60 keer per seconde gecontroleerd of de linker- of rechterpijltoets is ingedrukt. Als dat het geval is, wordt de positie van de alien aangepast.

In de documentatie van Pygame Zero kun je lezen dat je in plaats van if keyboard[keys.LEFT]: ook if keyboard.left: kunt gebruiken. Beide zijn goed, maar keyboard[keys.LEFT] sluit iets beter aan bij de manier waarop we de spatiebalk hebben afgehandeld. Daar gebruikten we immers keys.SPACE.

4. Events#

Muisklikken#

Collision detection#

Keyboard events#

Springen met de spatiebalk#

Bewegen met de pijltjestoetsen#

Deze pagina