6. Strings#

In het hoofdstuk Datatypes maakte je kennis met de datatypes int, float en string. Daarna leerde je in het hoofdstuk Variabelen hoe je getallen kunt opslaan in variabelen en er vervolgens mee rekenen. Je kunt in variabelen ook stringwaarden (oftewel tekst) opslaan. Letterlijk vertaald betekent string: sliert van tekens, of ook wel tekenreeks.

Aanhalingstekens#

In Python maak je een string door aanhalingstekens (') om de tekst te zetten:

>>> begroeting = 'Hartelijk welkom'
>>> begroeting
'Hartelijk welkom'

Dubbele aanhalingstekens (") mogen ook:

>>> begroeting = "Hartelijk welkom"
>>> begroeting
'Hartelijk welkom'

Je ziet dat Python de dubbele aanhalingstekens hier zelf vervangt door enkele. Maar let op, je mag de enkele en dubbele aanhalingstekens niet mixen:

>>> begroeting = 'Hartelijk welkom"
SyntaxError: EOL while scanning string literal
>>> begroeting = "Hartelijk welkom'
SyntaxError: EOL while scanning string literal

Wanneer je een string begint met een enkel aanhalingsteken, verwacht Python dat de string ook eindigt met een enkel aanhalingsteken, en hetzelfde geldt voor dubbele aanhalingstekens.

Soms wil je binnen een string ook aanhalingstekens gebruiken. Bijvoorbeeld als je de volgende tekst in een variabele wilt opslaan:

Guido zei: "Heb je Monty Python and the Holy Grail al gezien?"

Deze tekst bevat dubbele aanhalingstekens. Wanneer je de string ook zou beginnen en eindigen met dubbele aanhalingstekens raakt Python in de war:

Bij de aanhalingstekens voor het woordje Heb denkt Python dat de string afgelopen is, maar vervolgens ziet het dat er tóch nog tekst volgt. Dat is tegen de taalregels van Python en daarom krijg je een Syntaxerror: invalid syntax melding.

Je kunt het probleem eenvoudig oplossen door de string te beginnen en eindigen met enkele aanhalingstekens. En wanneer je enkele aanhalingstekens in je tekst wilt gebruiken, dan begin en eindig je juist met dubbele aanhalingstekens:

>>> uitspraak = 'Guido zei: "Heb je Monty Python and the Holy Grail al gezien?"'
>>> uitspraak
'Guido zei: "Heb je Monty Python and the Holy Grail al gezien?"'
>>> filmtitel = "Monty Python's Life of Brian"
>>> filmtitel
"Monty Python's Life of Brian"

Het gaat echter mis wanneer je binnen een string zowel enkele als dubbele aanhalingstekens wilt gebruiken:

>>> uitspraak = 'Guido zei: "Heb je Monty Python's Life of Brian al gezien?"'
SyntaxError: invalid syntax

Python ziet dat de string begint met een enkel aanhalingsteken en denkt daardoor dat de string eindigt bij het enkele aanhalingsteken in Python's. Dit probleem kun je op twee manieren oplossen: met escaping of met multiline strings.

Escaping#

Je kunt aan de manier waarop Python aanhalingstekens interpreteert ontsnappen door backslashes (\) te plaatsen voor de aanhalingstekens binnen de string. Python zal dan deze aanhalingsteken niet zien als het begin of einde van een string. Om het effect hiervan goed te zien, gebruik je de print() functie. In onderstaand voorbeeld zie je dat print() de tekst precies weergeeft zoals we willen, terwijl het commando uitspraak de waarde van de variabele toont waarin de buitenste aanhalingstekens en de backslash nog zichtbaar zijn.

>>> uitspraak = 'Guido zei: "Heb je Monty Python\'s Life of Brian al gezien?"'
>>> uitspraak
'Guido zei: "Heb je Monty Python\'s Life of Brian al gezien?"'
>>> print(uitspraak)
Guido zei: "Heb je Monty Python's Life of Brian al gezien?"

Multiline strings#

Een multiline string is een string die begint en eindigt met drie enkele aanhalingstekens ('''). Binnen zo’n string kun je naar hartelust andere aanhalingstekens gebruiken, zolang het maar niet drie enkele aanhalingstekens zijn.

>>> uitspraak = '''Guido zei: "Heb je Monty Python's Life of Brian al gezien?"'''
>>> uitspraak
'Guido zei: "Heb je Monty Python\'s Life of Brian al gezien?"'
>>> print(uitspraak)
Guido zei: "Heb je Monty Python's Life of Brian al gezien?"

Je ziet dat het effect hetzelfde is al bij escaping. Sterker nog, Python heeft nu zelf een backslash in de string geplaatst om het aanhalingsteken te escapen!

Multiline betekent meerregelig, en een multiline string kan dus ook meerdere regels beslaan:

>>> regels = '''Dit is de eerste regel.
... Dit is de tweede regel.
... Dit is de derde regel.'''
>>> regels
'Dit is de eerste regel.\nDit is de tweede regel.\nDit is de derde regel.'
>>> print(regels)
Dit is de eerste regel.
Dit is de tweede regel.
Dit is de derde regel.

Rekenen met strings#

Met getallen kun je rekenen, maar kan het ook met tekst? Niet echt, maar in Python kun je wel de operators + en * toepassen op strings. Met de eerste voeg je strings samen en met de tweede kun je strings herhalen.

Concatenatie#

Het aan elkaar plakken van twee strings wordt door programmeurs concatenatie genoemd. Een moeilijk woord voor een eenvoudige bewerking, zie de voorbeelden hieronder.

>>> 'Hallo' + 'Python'
'HalloPython'
>>> voornaam = 'John'
>>> achternaam = 'Cleese'
>>> print(voornaam + ' ' + achternaam)
John Cleese

Wanneer je een integer of een float aan een string wilt plakken, moet je eerst naar een string typecasten met de functie str():

>>> straat = 'Beekvlietstraat'
>>> huisnummer = 4
>>> print(straat + ' ' + str(huisnummer))
Beekvlietstraat 4
>>> temperatuur = 37.2
>>> print('Uw temperatuur is ' + str(temperatuur) + ' graden.')
Uw temperatuur is 37.2 graden.

Repetitie#

Om een string een aantal keren te herhalen (repeteren), gebruik je de * operator, zie de voorbeelden hieronder.

>>> 2 * 'bla'
'blabla'
>>> antwoord = 'ni'
>>> print(5 * antwoord)
ninininini